Yeni işinin ilk gününden geleceğe mektup

Yeni bir işin ilk günü; yeni isimler, yeni bir kart, bulunamayan toplantı odaları ve biraz da “Acaba doğru kararı mı verdim?” sorusuyla geçer. Birkaç ay sonra bu yer sana tanıdık gelir ve o ilk günün belirsizliği unutulur. Tam da bu yüzden ilk haftanda yazacağın bir mektup, ileride kariyerine bakarken değerli bir pusula olur. Bu yazıda mektubuna yazabileceklerini, ileride kendine sorman için değerlendirme sorularını ve farklı durumlar için örnek mektupları bulacaksın.

Neden ilk haftanda yazmalısın?

Yeni bir işin ilk haftası, o işi en dışarıdan görebildiğin zamandır. Henüz ofisin alışkanlıklarına, kısaltmalarına ve iç dengelerine alışmamışsındır. Gözüne batan şeyler, seni heyecanlandıran fikirler ve “Burada böyle mi yapılıyor?” diye şaşırdığın anlar en net bu dönemde fark edilir. Birkaç ay sonra bunlar normalleşir. Mektup, bu taze bakışı kaybetmeden saklamanın yoludur.

Bir de karar anını kaydetmek önemlidir. Bu işi neden seçtiğini, neyi bırakıp geldiğini bugün çok iyi biliyorsun. Bir yıl sonra zor bir gün geçirdiğinde, ilk günkü sebeplerini okumak sana yön gösterebilir.

Yeni iş mektubuna ne yazabilirsin?

İlk gün

• Bu işe neden başvurdun? Seni ikna eden şey neydi?
• İlk günün nasıl geçti? Seni en çok şaşırtan ne oldu?
• İlk tanıştığın birkaç kişiyi ve onlarla ilgili ilk izlenimlerini not et.
• Şu an en çok neyi bilmediğini hissediyorsun?

Beklentiler ve kaygılar

• Bu işte bir yıl içinde neyi başarmış olmak istersin?
• Öğrenmek istediğin üç beceri ne?
• Seni en çok endişelendiren şey ne? Bu endişe bir yıl sonra nasıl görünecek?
• İş ve özel hayat arasında kendine nasıl bir sınır çizmek istiyorsun?

Gelecekteki kendine sorular

• Hâlâ bu işte misin? Ayrıldıysan, neden?
• Bu işe başlarken sahip olduğun hangi değeri korudun, hangisini kaybettin?
• Bugünkü kendine, geriye dönüp bakınca hangi tavsiyeyi verirdin?

İlk 90 gün ve ilk yıl için değerlendirme soruları

Pek çok işte ilk üç ay bir alışma ve deneme dönemi gibi geçer. Bu dönemin sonunda kendine soracağın soruları bugünden mektubuna yazarsan, ileride kendini dürüstçe değerlendirmek kolaylaşır.

90 gün sonra kendine sor

• İşin, başvururken hayal ettiğin işe ne kadar benziyor?
• Ekipte kime rahatça soru sorabiliyorsun?
• İlk haftada seni zorlayan hangi şey artık kolay geliyor?
• Hâlâ çözemediğin, ama çözmek için kimden yardım isteyeceğini bildiğin bir konu var mı?

Bir yıl sonra kendine sor

• İlk gün koyduğun üç hedeften hangileri gerçekleşti?
• Bu yıl öğrendiğin en önemli şey bir beceri miydi, yoksa insanlarla ilgili bir ders mi?
• Pazar akşamları işe dönmeyi düşünürken ne hissediyorsun?
• Bir arkadaşın bu işe başvurmayı düşünse ona ne söylerdin?

Ne zaman açılsın?

Geleceğe Mektup’ta en kısa teslim süresi 6 ay, en uzunu 10 yıldır; mektup seçtiğin günün sabahı 09.00’da e-postana gelir. 90 günlük değerlendirme için mektup planlayamasan da o soruları takvimine not edip mektubunu daha ileri bir tarihe bırakabilirsin.

• 6 ay sonra: Yeni işin ilk yarı yılı biterken ilk değerlendirmeyi yapmak için.
• Bir yıl sonra, işe başladığın gün: İlk iş yıl dönümünde hedeflerinle gerçekleşenleri karşılaştırmak için. En çok önerdiğimiz tarih bu.
• 3 ya da 5 yıl sonra: Kariyerinin genel yönünü görmek için.

Örnek mektuplar

1. İlk günün akşamı

Merhaba gelecekteki ben,

Bugün yeni işimin ilk günüydü. Bilgisayarım öğleden sonra geldi ve kahve makinesinin nasıl çalıştığını hâlâ çözemedim. Öğle yemeğinde kimin yanına oturacağımı bilemedim; sonunda bir ekip arkadaşı beni masasına çağırdı. Ama ekipteki herkes sabırlıydı ve ilk kez “Bunu ben de yapabilirim” diye düşündüm.

Bir yıl sonra o kahve makinesinin nasıl çalıştığını biliyorsundur. Peki öğle yemeğinde yalnız kalan yeni birini masana çağırıyor musun?

Neden işe yarıyor: Küçük, gündelik zorluklar bir yıl sonra komik görünür. Sondaki soru ise gelecekteki okuyucuyu bugünkü deneyimden bir ders çıkarmaya davet ediyor.

2. Kariyer değişikliği yapanlar için

Sevgili bir yıl sonraki ben,

On yıl aynı sektörde çalıştıktan sonra her şeyi bırakıp sıfırdan başladım. Bugün kendimden çok daha genç insanlara soru sordum ve bu, beklediğimden daha kolay oldu. Maaşım düştü, ama sabah işe giderken ilk kez içimde bir sıkışma yoktu.

Bu mektubu okurken umarım bu kararın arkasında duruyorsundur. Durmuyorsan da kendini suçlama; bu adımı atmak cesaret istiyordu ve sen attın.

Neden işe yarıyor: Mektup kararın bedelini de, sebebini de açıkça yazıyor. Bir yıl sonra hangi sonuç çıkarsa çıksın, okuyucuya yargılamadan bakma imkânı veriyor.

3. İlk işine başlayanlar için

Merhaba ben,

Bugün hayatımın ilk gerçek işine başladım. Annem sabah fotoğrafımı çekti, ben de biraz utandım. Gün boyu kimsenin ne konuştuğunu tam anlamadım ve bir toplantıda yanlış odaya girdim.

Şimdi bir yıl geçti. İlk maaşınla ne aldığını hatırlıyor musun? Umarım bu yıl bir şey öğrendiysen, o da bilmediğin şeyi sormanın ayıp olmadığıdır.

Neden işe yarıyor: İlk iş deneyiminin acemiliğini saklamıyor; bir yıl sonra ne kadar yol alındığını görmeyi kolaylaştırıyor.

Uzaktan ya da karma çalışıyorsan

Yeni işine evden başlıyorsan ilk gün çok farklı geçer: Ekip arkadaşlarını sadece ekranda görürsün, bilgisayarın kargoyla gelir ve ilk toplantıda kimin kim olduğunu anlamak zaman alır. Mektubunda bu ayrıntıları da kaydet. Çalışma masanı nereye kurdun? Gün içinde kimseyle yüz yüze konuşmadığında nasıl hissediyorsun? Bir yıl sonra ekiple ilk kez aynı odada buluşmuş olabilirsin; o zaman bu mektup sana ilk günlerin mesafesini hatırlatır.

Sık yapılan hatalar

• İş e-postasını teslim adresi olarak vermek: İşten ayrılırsan iş adresin kapanır ve mektup sana ulaşmaz. Mutlaka kişisel adresini kullan; yıllar sonrasına yazıyorsan yedek bir adres de ekle.
• Gizli bilgi yazmak: Şirkete ait rakamlar, müşteri adları, proje kodları ya da şifreler mektupta yer almamalı. Kendi deneyimini ve duygularını anlatmak yeterli.
• Mektubu bir yöneticiye rapor gibi yazmak: Bu mektubu senden başka kimse okumayacak. Resmi cümleler yerine kendi sesinle, dürüstçe yaz.
• Sadece hedef listesi bırakmak: Hedefler yararlıdır ama ilk günün nasıl geçtiğini, neler hissettiğini de yaz. Bir yıl sonra en çok o ayrıntılar değerli olacak.

Sık sorulan sorular

Mektubu işe başlamadan önce mi yazmalıyım?

İşe başlamadan önceki akşam yazılan bir mektup beklentilerini, ilk haftanın sonunda yazılan bir mektup ise gerçek izlenimlerini yakalar. Hangisini seçersen seç, ilk hafta bitmeden yazmanı öneririz.

Bir iş arkadaşıma da mektup yazabilir miyim?

Evet. Örneğin seni ilk gün masasına çağıran ekip arkadaşına bir yıl sonra ulaşacak bir teşekkür mektubu yazabilirsin. Başkasına giden mektuplarda alıcıdan önce izin istenir; onun kişisel e-posta adresini kullanmak daha güvenlidir.

İşten ayrılırsam mektubum ne olur?

Mektup iş yerine değil, sana bağlıdır. Kişisel adresine planladıysan, hangi işte olursan ol seçtiğin gün sana ulaşır. Hatta bambaşka bir yerdeyken okumak, mektubu daha da anlamlı kılabilir.

İlk cümleyi bulmakta zorlanıyorsan mektup yazma rehberine göz at. Hazırsan hesap açmadan yazmaya başlayabilirsin; taslağın tarayıcında saklanır.

Diğer rehberler